Septorinoplasti (Burun Eğriliği ve Estetiği Birlikte)

Septorinoplasti, burnun içindeki orta bölmenin (septum) eğriliğinin düzeltildiği septoplasti ile burnun dış şeklinin yeniden biçimlendirildiği rinoplastinin (burun estetiği) aynı ameliyatta yapılmasıdır. Nefes almayı zorlaştıran bir septum eğriliği olan ve burnunun görünümünü de değiştirmek isteyen kişiler için planlanır; iki sorun tek anestezi ve tek iyileşme döneminde ele alınır. Halk arasında burun eğriliği ameliyatı ya da burun kemik eğriliği ameliyatı denildiğinde çoğu zaman yalnızca septumun düzeltilmesi kastedilir; septorinoplastide bu düzeltmeye burnun dış şeklinin değiştirilmesi eklenir.

Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.

Septorinoplasti Nedir?

Septum, burun boşluğunu sağ ve sol iki hava yoluna ayıran, iki yüzü ince bir zarla (mukoza) kaplı orta duvardır. Ön bölümü kıkırdaktan, arka bölümü ince kemiklerden oluşur; burun sırtı boyunca uzanan üst kenarı ile burun ucuna yakın ön kenarı aynı zamanda burnun ana destek yapısıdır. Septum çoğu insanda tam ortada durmaz; eğrilik belirginleştiğinde bir ya da iki taraftaki hava yolu daralır. Burun boşluğunun yan duvarlarında ise havayı ısıtıp nemlendiren ve halk arasında burun eti denen konkalar bulunur.

Ameliyatın septoplasti bölümünde amaç, eğri septumu orta hatta getirerek iki hava yolunu dengelemektir. Rinoplasti bölümünde ise burun sırtı, kemik çatı ve burun ucu yüz oranlarına göre şekillendirilir. “Burun kemik eğriliği” olarak bilinen sorun çoğu zaman septumun kıkırdak bölümünde, bazen de arkadaki kemik bölümünde yer alır.

Neden Aynı Ameliyatta Yapılır?

Septum burnun hem içini hem dışını ilgilendirir. Ön kenarındaki ya da burun sırtı boyunca uzanan bir eğrilik burnu dışarıdan da yana kaydırabilir; septum düzeltilmeden dıştaki eğriliği gidermeye çalışmak çoğu zaman yeterli olmaz. İki işlem ayrı zamanlarda yapıldığında iki kez anestezi alınır ve iki iyileşme dönemi geçirilir; aynı seansta yapıldığında nefes yolu ile burnun şekli birlikte planlanır.

İçteki ve Dıştaki Eğrilik

“Burun eğriliği” iki farklı durumu anlatabilir. İçteki eğrilik (septum deviasyonu) dışarıdan fark edilmeyebilir ve kendini nefes alma şikâyetleriyle gösterebilir. Dıştaki eğrilik ise burnun, yüzün orta hattından düz bir çizgi hâlinde ya da C veya S biçiminde bir yana kaymasıdır; çoğu zaman eski bir darbeyle ilişkilidir ve sıklıkla septumdaki eğrilikle birlikte görülür. Septorinoplastide ikisi birlikte değerlendirilir ve aynı ameliyatta ele alınır.

Burun Eğriliğinin (Septum Deviasyonu) Belirtileri

Hafif bir septum eğriliği çoğu zaman şikâyete yol açmaz ve tedavi gerektirmez. Eğrilik hava akımını belirgin biçimde engellediğinde ise şu belirtiler görülebilir:

• Burun tıkanıklığı: Çoğunlukla bir tarafta daha belirgindir, iki tarafta da olabilir. Soğuk algınlığı geçtiği hâlde süren ve çoğu zaman hep aynı tarafta hissedilen bir tıkanıklık yapısal bir nedeni düşündürür.
• Ağızdan nefes alma ve ağız kuruluğu: Özellikle geceleri ağız açık uyuma; sabahları ağızda ve boğazda kuruluk.
• Horlama ve gürültülü nefes: Burun yolunun daralması uykuda horlamaya katkıda bulunabilir; bazı kişiler rahat nefes alabilmek için hep aynı yana yatar.
• Sık tekrarlayan sinüs sorunları: Eğrilik sinüslerin buruna açıldığı bölgeyi daraltıyorsa sinüslerin boşalması zorlaşabilir ve sinüzit atakları sıklaşabilir.
• Burun kanaması ve kabuklanma: Eğriliğin çıkıntı yapan yüzeyine çarpan hava akımı burun içini kurutur; bu bölgede kabuklanma ve tekrarlayan burun kanamaları görülebilir.
• Diğer şikâyetler: Eforla artan nefes darlığı, yüzde baskı hissi ya da baş ağrısı ve bazı kişilerde koku almada azalma.

Bu belirtilerin hiçbiri yalnızca septum eğriliğine özgü değildir. Burun tıkanıklığına alerjik rinit, burun etlerinin büyümesi, nefes alırken burun kanatlarının içe çökmesi, polipler ya da burun açıcı spreylerin uzun süre kullanılması da yol açabilir; çoğu zaman birden fazla neden bir aradadır. Bu nedenle ameliyat planı, tıkanıklığın hangi yapıdan kaynaklandığı belirlendikten sonra yapılır.

Septum Eğriliği Neden Olur?

En sık neden, burun ve yüz büyürken septumun bir yana doğru gelişmesidir; bu tür eğrilikler çoğu zaman belirli bir olaya bağlanamaz. Düşme, spor yaralanması ya da trafik kazası gibi darbeler de septumu eğriltebilir veya kırabilir; çocuklukta fark edilmeden geçen bir darbe, burun büyüdükçe belirginleşen bir eğriliğe yol açabilir. Doğum sırasında burnun etkilenmesi de nedenler arasında sayılır.

Tıkanıklığın Nedeni Nasıl Anlaşılır?

Değerlendirme şikâyetlerin dinlenmesiyle başlar: Tıkanıklığın ne zamandır sürdüğü, hangi tarafta olduğu, geceleri ve egzersizde nasıl değiştiği, burna daha önce alınan darbeler, geçirilmiş burun ameliyatları, alerjiler ve kullanılan burun spreyleri sorulur. Ardından burnun dışı ve içi muayene edilir:

• Burun içi muayenesi: Burun deliklerinden ışıkla bakılarak septumun ön bölümü, konkalar ve burun içini örten zar incelenir. Zardaki şişliği geçici olarak azaltan bir spreyden sonra tekrarlanan muayene, tıkanıklığın ne kadarının kalıcı bir yapıdan, ne kadarının şişlikten kaynaklandığını ayırt etmeye yardımcı olur.
• Burun kanatları ve iç valv: Nefes alırken burun kanatlarının ve burun sırtının hemen altındaki dar hava geçidinin (iç nazal valv) içe çöküp çökmediğine bakılır. Bu bölgedeki darlık septumdan bağımsız olarak nefesi zorlaştırabilir ve ameliyatın rinoplasti bölümünde ele alınması gerekebilir.
• Endoskopik muayene: Gerekirse ince bir kamerayla burnun arka bölümleri, septumun kemik kısmı ve sinüslerin buruna açıldığı bölge görüntülenir.
• Görüntüleme: Sinüs hastalığından şüphelenildiğinde ya da eğrilik karmaşık göründüğünde gerekirse bilgisayarlı tomografi istenir. Septum eğriliğinin tanısı için her hastada görüntüleme gerekmez.

Estetik planlama için cilt kalınlığı, kıkırdak desteği ve yüz oranları değerlendirilir, standart açılardan fotoğraflar çekilir. Alerji ya da kronik rinit gibi bir sorun saptanırsa ameliyattan önce tedavisi düzenlenir. Tek tarafta giderek artan tıkanıklık, kanlı ya da kötü kokulu akıntı, yüzde şişlik veya uyuşma gibi belirtiler farklı bir nedeni düşündürebilir; bu durumda ameliyat planından önce kulak burun boğaz (KBB) değerlendirmesi istenir.

Kimler İçin Uygundur?

Bu ameliyat genellikle şu özellikleri taşıyan kişilerde değerlendirilir:

• Muayenede septum eğriliğine bağlı olduğu gösterilen ve günlük hayatı, uykuyu ya da sporu etkileyen burun tıkanıklığı.
• Buna eşlik eden ve burnun görünümüyle ilgili bir şikâyet: kemer, eğri ya da yamuk burun, düşük ya da geniş burun ucu gibi.
• Burnun kemik ve kıkırdak gelişimini tamamlamış olması.
• Genel sağlık durumunun ameliyata ve anesteziye uygun olması; gerçekçi beklentiler.

Burnunun görünümünden memnun olup yalnızca nefes şikâyeti olan kişilerde tek başına septoplasti yeterli olabilir. Burunda ya da sinüslerde aktif bir enfeksiyon varsa ameliyat iyileşme sonrasına ertelenir; burun açıcı sprey bağımlılığı varsa önce bu sorun ele alınır. Sigara ve burun içine çekilerek kullanılan maddeler septumun iyileşmesini bozabilir ve septumda delik oluşma riskini artırabilir; bu nedenle muayenede açıkça konuşulmalıdır.

Septoplasti ile Septorinoplasti Farkı

İki ameliyatta da septum düzeltilir; fark, burnun dış yapısına dokunulup dokunulmamasındadır.

Özellik	Septoplasti	Septorinoplasti
Amaç	Nefes yolunu açmak	Nefes yolunu açmak ve burnun dış şeklini değiştirmek
Neyi düzeltir?	Septumdaki kıkırdak ve kemik eğriliğini	Septumun yanı sıra kemik çatıyı, burun sırtını, burun ucunu ve gerektiğinde iç valv bölgesini
Burnun dış görünümü	Değiştirmeyi amaçlamaz	Planlanan ölçüde değişir
Kesiler	Burun içinden; dışarıda kesi izi oluşmaz	Kapalı teknikte yalnızca burun içinden; açık teknikte buna burun direğindeki (kolumella) küçük bir kesi eklenir
İyileşme	Dış atel ve göz çevresinde morluk çoğu zaman olmaz; günlük hayata dönüş genellikle daha kısa sürer	Dış atel; kemik çatı şekillendirildiyse göz çevresinde şişlik ve morluk; burnun son şekli aylar içinde ortaya çıkar
Kimler yapar?	Tek başına yapılan septoplastiyi çoğunlukla kulak burun boğaz uzmanları yapar	Plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahlar; kulak burun boğaz uzmanları

Tek başına yapılan septoplastide burun sırtına ve burun ucuna dokunulmadığı için, septum eğriliği burnun dışarıdan da eğri görünmesine yol açıyorsa bu görünüm düzelmeyebilir. Burun etlerinin (alt konkaların) büyümesi nefes yolunu ayrıca daraltıyorsa, gerektiğinde aynı seansta küçültülebilir.

Septorinoplasti Nasıl Yapılır?

Ameliyat, T.C. Sağlık Bakanlığı ruhsatlı, tam donanımlı hastane koşullarında ve genel anestezi altında yapılır. Süresi yapılacak işlemlere göre değişmekle birlikte genellikle 2–4 saattir; çok sayıda kıkırdak grefti gereken ya da daha önce ameliyat edilmiş burunlarda daha uzun sürebilir. Hastanede genellikle bir gece kalınır.

Açık ya da Kapalı Teknik

Septuma her iki teknikte de burun içinden ulaşılır. Eğriliğin septumun arka bölümünde olduğu ve dış şekilde sınırlı değişikliklerin planlandığı uygun burunlarda, kesilerin tamamen burun içinde yapıldığı kapalı burun estetiği tekniği kullanılabilir. Eğriliğin burun sırtı boyunca ya da septumun burun ucuna yakın ön kenarında olduğu, burnun dışarıdan belirgin biçimde eğri göründüğü ya da çok sayıda greft gereken durumlarda ise açık teknik, yapıların doğrudan görülerek düzeltilmesine olanak tanır. Hangi tekniğin seçileceği muayenede belirlenir.

Septumun Düzeltilmesi

Septumu örten zar iki taraftan dikkatle kaldırılır; eğri kıkırdak ve kemik bölümleri düzeltilir, yeniden konumlandırılır ya da hava yolunu daraltan kısımları çıkarılır. Bu sırada burun sırtı ve burun ucu boyunca uzanan, L harfine benzeyen kıkırdak destek korunur; bu desteğin zayıflaması burun sırtında çökmeye ya da burun ucunun düşmesine yol açabilir. Eğrilik bu destek bölgesindeyse kıkırdak dikişlerle orta hatta sabitlenir ya da ince kıkırdak şeritleriyle desteklenir; bazı ileri eğriliklerde septumun büyük bölümünün çıkarılıp düzeltildikten sonra yerine konması gerekebilir. Septumun ön kenarı burun tabanındaki kemik çıkıntıdan yana kaymışsa yeniden orta hatta getirilip sabitlenir.

Kemik Çatı, Burun Sırtı ve Burun Ucu

Dıştaki eğrilik kemik çatıdan kaynaklanıyorsa burun kemikleri kontrollü kesilerle serbestleştirilip orta hatta alınır; bu aşamada gerektiğinde kemik kesilerinin ultrasonik titreşimle çalışan bir cihazla yapıldığı piezo burun estetiği yönteminden yararlanılır. Kemer alınırken ya da burun sırtı daraltılırken, iç nazal valvin açık kalması için septumun iki yanına ince kıkırdak şeritler (spreader greft) yerleştirilebilir; bu greftler eğri bir burun sırtının düz durmasına da yardımcı olur. Burun ucu ve burun kanatları planlanan şekle göre dikişlerle ve gerekirse kıkırdak desteğiyle şekillendirilir.

Greft Kaynağı Olarak Septum

Düzeltme sırasında çıkarılan septum kıkırdağının düz bölümleri, uygun olduğunda burun ucunu desteklemek, burun sırtını düzgünleştirmek ya da iç valvi açık tutmak için greft olarak kullanılır. İlk ameliyatlarda gereken kıkırdak çoğu zaman septumdan karşılanabilir. Daha önce ameliyat edilmiş bir burunda planlamanın nasıl değiştiği revizyon rinoplasti sayfasında anlatılıyor.

Ameliyatın Sonunda: Atel ve Silikon Tamponlar

Burun sırtına koruyucu bir atel konur. Septum düzeltildiyse burun içine, septumu yeni konumunda tutan ve ortasında ince bir hava kanalı bulunan yumuşak silikon tamponlar yerleştirilebilir; bu tamponlar burun içinde yapışıklık oluşmasını önlemeye de yardımcı olur. Atel ve tamponların çıkarılması genellikle 5–7. gündeki kontrole denk gelir.

İyileşme Süreci: Nefes Ne Zaman Rahatlar?

İyileşme, burun estetiğindeki genel seyri izler; septum ve varsa konkalar üzerinde de çalışıldığından burun içindeki şişlik ve tıkanıklık hissi, yalnızca dış şeklin değiştirildiği ameliyatlara göre biraz daha uzun sürebilir. Aşağıdaki tablo nefes alma ve günlük hayat açısından genel bir çerçevedir; size özel takvim taburculukta verilir.

Dönem	Nefes alma	Görünüm ve günlük hayat
İlk günler	Burun tıkalıdır; nefes çoğunlukla ağızdan alınır ve ağız kurur. İlk 2–3 gün hafif kanlı sızıntı beklenir.	Şişlik ve morluk 2–3. günlerde en belirgin hâlindedir; baş yüksekte tutularak dinlenilir.
5–7. gün	Tamponlar alındıktan sonra nefes genellikle belirgin biçimde rahatlar; iç şişlik nedeniyle hafif tıkanıklık sürer.	Atel çıkarılır; burun bir süre bantlanabilir.
2–4. hafta	Kabuklanma ve zaman zaman bir ya da iki tarafta tıkanıklık olağandır.	Masa başında çalışanların çoğu 10–14. günler arasında işe döner; hafif egzersize genellikle 3–4. haftada, hekim onayıyla başlanır.
1–3. ay	İç şişlik geriledikçe nefes giderek kolaylaşır; değişimin büyük kısmı genellikle bu dönemde hissedilir.	Koşu ve ağırlık çalışması gibi yoğun egzersizlere genellikle 4–6. haftadan sonra adım adım dönülür; gözlüğün burun sırtına oturtulması ve temas sporları genellikle 2–3 ay ertelenir.
6–12. ay	İyileşme tamamlandığı hâlde süren bir tıkanıklığın nedeni muayenede araştırılır.	Burnun son şekli genellikle bu dönemde belirginleşir; kalın ciltte 12–18 ay sürebilir.

Burun içini örten zar ameliyattan sonra haftalarca şiş kalabildiği ve kabuklar hava yolunu yer yer daraltabildiği için nefes yolunun son durumu, iç şişlik çözüldükten sonra değerlendirilir. Bu dönemde burun içi bakım hekimin önerdiği tuzlu su spreyleriyle sürdürülür ve ilk haftalarda sümkürülmez. Gün gün bakım önerileri, uyku pozisyonu, spor ve gözlük gibi konular burun estetiği sonrası iyileşme rehberinde ayrıntılı olarak anlatılıyor.

Ameliyat, nefes yolundaki yapısal darlığı gidermeyi amaçlar; alerjik rinit gibi burun içini örten zardan kaynaklanan şikâyetleri ortadan kaldırmaz ve bu durumlarda ameliyattan sonra da tedaviye devam etmek gerekebilir. Nefes almadaki iyileşmenin derecesi ve burnun son görünümü kişiden kişiye değişir.

Riskler ve Olası Komplikasyonlar

Septum ve burun iskeleti üzerinde çalışılan bu ameliyatın, her cerrahi işlem gibi riskleri vardır. Doğru planlama riskleri azaltır, ancak tamamen ortadan kaldırmaz:

• Kanama: İlk günlerdeki hafif sızıntı beklenen bir durumdur; nadiren tampon ya da ek müdahale gerektiren kanama olabilir.
• Septumda kan ya da iltihap birikmesi (septal hematom, apse): Seyrek görülür. Artan tıkanıklıkla birlikte ağrı, basınç hissi ya da ateş bu durumun belirtisi olabilir; septum kıkırdağının beslenmesini bozabileceği için beklemeden boşaltılması gerekir.
• Septumda delik (perforasyon): Septumu örten zarın iki tarafının karşılıklı noktalarda zedelenmesi sonucu nadiren gelişebilir.
• Tıkanıklığın sürmesi ya da yeniden ortaya çıkması: Septumda kalan ya da zamanla yeniden belirginleşen bir eğrilik, burun kanatlarında ya da iç valvde zayıflık veya burun etlerinin büyümesi nedeniyle nefes almadaki iyileşme beklenenden az olabilir.
• Burun içinde yapışıklık: İyileşme sırasında septum ile yan duvar arasında doku köprüleri oluşabilir ve nefesi zorlaştırabilir.
• Şekil düzensizliği ve asimetri: Burun sırtında düzensizlik ya da burun ucunda asimetri görülebilir. Destek yapıları zayıflarsa nadiren burun sırtında çöküklük ya da burun ucunda düşme gelişebilir.
• Koku ve his değişiklikleri: Koku alma duyusunda değişiklik; burun ucunda, üst dudakta ve ön dişlerde çoğunlukla geçici uyuşukluk.
• Enfeksiyon ve anesteziye bağlı riskler: Seyrek görülür; anesteziyle ilgili riskler ameliyat öncesindeki değerlendirmede gözden geçirilir.
• Ek düzeltme (revizyon) ihtiyacı: Bazı hastalarda nefes ya da görünüm için ikinci bir işlem gerekebilir; bu karar, burun son şeklini aldıktan sonra verilir.

Bakım önerilerine uyulmaması da bazı risklerin olasılığını artırabilir. Size özgü riskler muayenede, burnunuzun yapısına ve sağlık geçmişinize göre konuşulur.

Fiyatı Neye Göre Belirlenir?

Tek bir fiyat yoktur; ücret, muayenede ameliyatın kapsamı netleştikten sonra belirlenir. Başlıca etkenler şunlardır:

• Ameliyatın kapsamı: Yalnızca septum ve burun sırtı mı, yoksa kemik çatı, burun ucu ve burun kanatları da mı ele alınacak?
• Eğriliğin yeri ve derecesi; dışarıdan belirgin biçimde eğri bir burnun düzeltilmesinin gerekip gerekmediği.
• Burun etlerine aynı seansta işlem yapılıp yapılmayacağı.
• Kıkırdak grefti ihtiyacı ve kıkırdağın nereden alınacağı.
• Açık ya da kapalı teknik ve kemik şekillendirmede piezo kullanılıp kullanılmayacağı.
• İlk ameliyat mı, daha önce ameliyat edilmiş bir burun mu olduğu.
• Anestezi, ameliyat süresi, hastanede kalış, tetkikler ve kontrol muayeneleri.

Ücreti oluşturan kalemler ve yazılı teklifte nelerin yer alması gerektiği burun estetiği fiyatları sayfasında ayrıntılı olarak anlatılıyor.

SGK ve Sigorta Bu Ameliyatı Karşılar mı?

Yalnızca görünümü değiştirmeye yönelik işlemler SGK kapsamında değildir; bu nedenle ameliyatın estetik bölümü SGK tarafından karşılanmaz. Nefes yolunu açmaya yönelik işlevsel bölümün kapsama girip girmemesi ise muayenede belgelenen tıbbi gerekliliğe ve işlemin yapıldığı kurumun SGK ile anlaşmasına bağlıdır; bu bölümün nasıl karşılanacağı ve fark ücreti de kurumdan kuruma değişir. Muayenehanede planlanan bir ameliyatta işlevsel bölümün SGK ya da sigorta kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, ameliyatın yapılacağı kuruma göre muayenede konuşulur. Özel sağlık sigortalarında kapsam poliçe koşullarına ve ameliyat öncesi onaya bağlıdır. Ameliyat tarihini kesinleştirmeden önce güncel koşulları SGK’dan, sigorta şirketinizden ve ameliyatın yapılacağı kurumdan teyit etmeniz önerilir.

Burun Eğriliği Ameliyatı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Septorinoplasti ile rinoplasti arasındaki fark nedir?

Rinoplasti, burnun dış görünümünü değiştirmeye yönelik ameliyatın adıdır. Septorinoplastide buna, nefes almayı zorlaştıran septum eğriliğinin düzeltilmesi eklenir; ameliyatın hem estetik hem de işlevsel bir hedefi vardır. Hangisinin gerektiği, burun içi muayenesinde tıkanıklığa yol açan bir eğrilik bulunup bulunmadığına göre belirlenir. Septumu eğri bir burunda yalnızca dış şekil değiştirilirse nefes sorunu sürebilir; burun sırtının daraltılması tıkanıklığı artırabilir.

Septum eğriliği ilaç ya da spreyle düzelir mi?

Hayır; ilaçlar ve spreyler septumun şeklini değiştirmez. Burun içini örten zardaki şişliği azaltan spreyler ya da alerji tedavisi, eğriliğe eşlik eden şişliği hafifleterek şikâyetleri bir ölçüde azaltabilir; ancak tedavi bırakıldığında şikâyetler çoğu zaman geri döner. Septumun kendisinden kaynaklanan darlığı gidermenin yolu cerrahidir. Hangi spreyin ne kadar süreyle kullanılacağına hekim karar verir.

Burun eğriliği horlamaya neden olur mu?

Olabilir: Burun yolu daraldığında uykuda ağızdan nefes alınır ve bu durum horlamayı artırabilir; eğrilik düzeltildiğinde burundan kaynaklanan horlama azalabilir. Ancak horlama çoğu zaman yumuşak damak, küçük dil, dil kökü ya da bademcikler gibi burun dışındaki yapılarla da ilişkilidir; bu nedenle ameliyat her hastada horlamayı gidermez. Uykuda nefesin durduğu fark ediliyorsa ya da gündüz aşırı uyku hâli varsa uyku apnesi açısından ayrıca değerlendirme gerekir.

Burun kemik eğriliği ameliyatı kaç yaşında yapılır?

Burnun dış şeklini de değiştiren bir ameliyat için burun kemik ve kıkırdak gelişiminin tamamlanması beklenir; bu gelişim kadınlarda genellikle 17–18, erkeklerde 18 yaş civarında tamamlanır. Büyüme çağındaki gençlerde nefes almayı ciddi biçimde güçleştiren bir eğrilik varsa, burnun gelişimini etkilememek için yalnızca sınırlı ve koruyucu bir septum düzeltmesi ayrıca değerlendirilebilir. 18 yaşından küçüklerde ameliyat için veli ya da vasi onamı gerekir.

Ameliyattan sonra eğrilik yeniden oluşur mu?

Düzeltilen septum ve kemikler çoğu hastada yeni konumlarında iyileşir. Yine de kıkırdağın önceki biçimine dönme eğilimi (kıkırdak hafızası), iyileşme sırasındaki doku tepkileri ya da sonradan burna alınan bir darbe nedeniyle eğrilik kısmen geri gelebilir. Özellikle ileri derecede eğri burunlarda hafif bir eğrilik kalabilir; bu olasılık ameliyattan önce konuşulur.

Ameliyattan sonra koku alma duyusu değişir mi?

İlk haftalarda burun içindeki şişlik, kabuklar ve varsa tamponlar nedeniyle koku almada azalma sık görülür; şişlik geriledikçe koku alma genellikle eski hâline döner. Nadiren koku almada kalıcı azalma ya da değişiklik olabilir. Ameliyattan önce de koku alma sorununuz varsa muayenede belirtin; bazı nedenler septumla ilgili değildir ve ayrıca değerlendirilir.

Septumda delik (perforasyon) oluşursa ne olur?

Septumda delik, septum ameliyatlarının nadir görülen bir komplikasyonudur. Küçük ve arka bölümde kalan delikler genellikle belirti vermez; ön bölümdeki deliklerde kabuklanma, burun kanaması ya da nefes alırken ıslık sesi olabilir. Şikâyetler çoğu zaman burun içini nemli tutan bakımla hafifletilir; gerekirse delik cerrahi olarak kapatılabilir ya da silikon bir düğmeyle örtülebilir. Hangi yolun uygun olduğu deliğin büyüklüğüne ve yerine göre belirlenir.

Daha önce burun ameliyatı olduysam septorinoplasti yapılabilir mi?

Evet, ancak planlama farklıdır. Daha önce septoplasti geçirmiş bir burunda septum kıkırdağının bir bölümü alınmış olabilir; bu durumda greft için kulak ya da kaburga kıkırdağı gerekebilir. Önceki ameliyattan sonra iyileşmenin tamamlanması ve iz dokusunun olgunlaşması için genellikle en az 12 ay beklenir. İz dokusu nedeniyle ameliyat daha uzun sürebilir ve burnun son şeklini alması daha uzun zaman alır.

Muayene ve Randevu

İstanbul’daki muayenehanede yapılan ilk görüşmede burnunuzun içi ve dışı birlikte değerlendirilir; nefes ve görünümle ilgili öncelikleriniz konuşulur. Varsa önceki burun ameliyatlarına ait raporları, daha önce yapılmış tomografi ya da endoskopi sonuçlarını ve kullandığınız ilaç ve burun spreylerinin listesini getirmeniz değerlendirmeyi kolaylaştırır. Görüşmede şu soruları sormanız size uygun planı netleştirmeye yardımcı olabilir:

• Burnumdaki tıkanıklık septumdan mı, burun etlerinden mi, burun kanatlarından mı kaynaklanıyor; ameliyattan önce tetkik gerekiyor mu?
• Benim için yalnızca septoplasti yeterli olur mu, yoksa burnun dış yapısının da ele alınması mı gerekiyor?
• Açık mı kapalı mı teknik planlanıyor; greft gerekecek mi, gerekirse nereden alınacak?
• Burun içine tampon konacak mı; işe ve spora ne zaman dönebilirim?
• Nefes almamda nasıl bir değişiklik beklemem gerçekçi olur?
• İşlevsel bölüm için SGK ya da sigorta açısından hangi belgeler gerekir; ücrete neler dâhil?

Sonuçlar kişiden kişiye değişir; muayenenin amacı, bu ameliyatın sizin için doğru seçenek olup olmadığını netleştirmektir. Op. Dr. Ayberk Akçay, EBOPRAS Fellow ve TPRECD asil üyesi plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahtır; muayenehanesi Teşvikiye, Şişli’dedir. Muayene randevusu için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.